Uzman Paramedik Nedir?

🚑 Taşra Teşkilatında Unvan Analizi: Uzman Paramedik Nedir? 663 Sayılı KHK Kapsamındaki İdari “Uzman” Kadrosu ile Paramediklerin Yasal Müdahale Sınırları!

Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde, 112 komuta kontrol merkezlerinde ve hastanelerin acil servis birimlerinde özveriyle görev yapan Paramedikler, son dönemde “Uzman Paramedik” sıfatını sıklıkla telaffuz etmeye başladı. Adaylar ve meslek profesyonelleri arasında merak uyandıran bu kavramın hukuki ve idari gerçekleri, Sağlık Bakanlığı’nın yasal mevzuatlarında açıkça ortaya konmaktadır.

Sağlık Hizmetlerinde “Uzman Paramedik” Kadrosu Var mı?

Hukuki düzenlemeler ve Sağlık Bakanlığı sağlık hizmetleri sınıfı kadro unvanları incelendiğinde; doğrudan klinik veya tıbbi bir unvan olarak “Uzman Paramedik” adıyla tanımlanmış yasal bir kadro bulunmamaktadır. Sahadaki bu popüler kullanım, tıbbi bir uzmanlık eğitiminden değil, tamamen 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında taşra teşkilatlarında yürütülen idari görevlendirmelerden kaynaklanmaktadır.

663 Sayılı KHK Kapsamındaki İdari Yapılanma ve “Uzman” Sözleşmesi

Sağlık Bakanlığı il sağlık müdürlükleri bünyesinde, 663 sayılı KHK uyarınca belirli bir mesleki tecrübeye ve ihtisasa sahip personeller arasından 4 yıllık hizmet sözleşmeleriyle idari kadrolara atamalar yapılmaktadır. İl yönetim hiyerarşisinde yer alan bu sözleşmeli yönetici pozisyonları şu şekildedir:

• Başkanlar

• Başkan Yardımcıları

• Uzmanlar

Özel meslek bilgisi ve performans kriterlerine bağlı olarak il sağlık müdürlüklerinde “Uzman” kadrosuyla sözleşme imzalayan İlk ve Acil Yardım (Paramedik) mezunları, bu idari unvanı kendi asıl branşlarıyla birleştirerek “Uzman Paramedik” ifadesini kullanmaktadır. Dolayısıyla bu unvan, hastaya müdahale esnasındaki klinik bir yetki artışını değil, tamamen il düzeyindeki idari bir görevi temsil etmektedir.

Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği’ne Göre Paramedik Yetkileri

Resmi Gazete’de yayımlanan Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri (Paramedikler); acil sağlık hizmetlerinde acil tıbbi yardım ve bakım ile sınırlı kalmak kaydıyla, sertifikalı eğitim programlarını tamamlayarak hastaya müdahale etmeye yetkilidir.

İster idari kadroda sözleşmeli yönetici (Uzman) olsun, ister sahada aktif görevli olsun, tüm Paramediklerin yönetmelikte tanımlanan acil bakımdaki tıbbi görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:

1. İntravenöz (damar yolu) girişim yapmak.

2. Hastaneye ulaşıncaya kadar, kabul edilen acil ilaçları ve sıvıları kullanmak.

3. Oksijen uygulaması yapmak.

4. Endotrakeal entübasyon uygulaması yapmak.

5. Kardiyo-pulmoner resüsitasyon (CPR) ve defibrilasyon yapmak.

6. Travma stabilizasyonu yaparak hastanın nakle hazır hale gelmesini sağlamak.

7. Uygun taşıma tekniklerini bilmek ve uygulamak.

8. Monitörizasyon ve defibrilasyon uygulamak.

9. Kırık, çıkık ve burkulmalarda stabilizasyonu sağlamak.

10. Yara kapatma ve basit kanama kontrolü yapmak.

11. Acil doğum durumunda doğum eylemine yardımcı olmak.