Nöbetçi Eczaneler
Sağlık Çalışanlarına Eğitim Tayini Rehberi: Kimler Öğrenim Mazeretiyle Yer Değiştirebilir?
Hastanelerde, 112 acil sağlık istasyonlarında ve aile sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık profesyonelleri, mesleklerinde ilerlemek amacıyla üniversite eğitimlerine devam etmek istediklerinde ciddi bir tayin ve yer değişikliği engeliyle karşılaşabiliyor. Kamuoyunda “Öğrenim Mazereti Tayini” olarak bilinen bu hak, personelin istihdam modeline (Kadrolu, 3+1 Sözleşmeli, Üniversite Memuru) göre tamamen farklı yasal süreçlere tabi tutuluyor.
İşte Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ve mahkeme emsalleri doğrultusunda, sağlık personelinin eğitim tayini haklarına dair bilinmesi gereken tüm kritik detaylar:
1. Kadrolu (657 4/A) Sağlık Personelinin Eğitim Tayini Hakkı
Sağlık Bakanlığı kadrolarında “memur” statüsünde görev yapan sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfı çalışanları, mevzuattaki en avantajlı grubu oluşturuyor.
4 Yıllık Örgün Öğrenim Şartı: Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 16. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendi uyarınca; personelin sağlık ile ilgili bir alanda en az 4 yıllık örgün öğrenim gördüğünü belgelendirmesi şarttır. 2 yıllık ön lisans veya uzaktan eğitim (açıköğretim) programları bu kapsama girmez.
Süre Sınırı ve Tek Hak: Bu tayin hakkı, personelin kazandığı okulun normal öğrenim süresi ile sınırlıdır ve sadece bir defaya mahsus olarak kullanılabilir.
Her Yıl Belgeleme Zorunluluğu: Öğrenim mazeretiyle tayini çıkan personel, her eğitim ve öğretim yılı başında öğrencilik durumunu gösteren güncel belgeleri çalıştığı kuruma bildirmekle yükümlüdür. Eğitimini yarıda bırakanların veya mezun olanların mazereti sona ermiş sayılır.
2. 4/B ve 3+1 Sözleşmeli Sağlık Personelinin Durumu (Anayasal Hak)
657 sayılı Kanunun 4/B maddesine göre çalışanlar ile 663 sayılı KHK kapsamında “3+1” modeliyle istihdam edilen sözleşmeli ATT, Paramedik ve hemşirelerin tabi olduğu “Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar” mevzuatında maalesef öğrenim mazeretine dair açık bir madde bulunmamaktadır.
Ancak bu statüdeki personeller için hukuki bir kapı açıktır:
Hukuki Emsal: Sözleşmeli personelin eğitim haklarının engellenemeyeceğine dair Anayasa’nın “Kimse eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz” başlıklı 42. maddesi dayanak gösterilmektedir. Bu doğrultuda idareye başvurup ret cevabı alan pek çok sözleşmeli personelin, idare mahkemelerinde açtıkları davaları kazanarak eğitim tayini hakkı elde ettikleri emsal yargı kararları mevcuttur.
3. Üniversite Hastanesi Çalışanları Eğitim Tayini Alabilir mi?
Yükseköğretim Kurulu’na (YÖK) bağlı üniversite hastanelerinde 657 sayılı kanuna tabi kadrolu memur olarak çalışan personelin durumu en zorlu olanıdır.
Genel “Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına Dair Yönetmelik” hükümlerinde öğrenim özrü bir atama sebebi olarak düzenlenmemiştir.
Ayrıca her üniversite ayrı birer kamu tüzel kişiliği (bağımsız kurum) olduğu için, personelin başka bir şehirdeki üniversiteye geçişi ancak “Kurumlar Arası Naklen Atanma” (Muvafakat) hükümleriyle mümkündür. Pozitif bir mevzuat hükmü olmadığı için, üniversite personelinin de yer değişikliği taleplerinde tıpkı sözleşmeliler gibi doğrudan Anayasa’nın eğitim hakkı maddesine dayanarak hukuki süreç başlatması gerekebilmektedir.