Nöbetçi Eczaneler
Sağlık Bakanlığı’nın 2005/79 sayılı genelgesindeki 25 yıl nöbet muafiyeti hakkı otomatik mi uygulanıyor? İşte idarelerin dikkate aldığı kritik yasal kriterler.
Sağlık sektöründe yoğun iş yükü, icap nöbetleri ve gece mesaileri altında canla başla çalışan personelin en çok araştırdığı konuların başında mesleki kıdeme bağlı nöbet muafiyetleri geliyor. Özellikle meslekte çeyrek asrı geride bırakan personelin, 09.05.2005 tarihli ve 2005/79 sayılı Sağlık Bakanlığı Genelgesi kapsamında nöbet hizmetlerinden muaf tutulup tutulmayacağı konusu sık sık gündeme gelmektedir.
Yaptığımız mevzuat incelemesi doğrultusunda, böyle bir genelgenin varlığı resmi kaynaklarca teyit edilmiştir. Bakanlık bünyesindeki mülga Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan ilgili genelgenin 4. maddesinde tam olarak şu ifadelere yer verilmiştir:
“Hizmette 25 yılını doldurmuş sağlık personelinin, hizmetin aksatılmaması kaydıyla mümkün mertebe nöbet hizmetlerinden muaf tutulmaları sağlanmalıdır.“
Bu Hak Otomatik ve Koşulsuz mu? İdare Neye Göre Karar Veriyor?
Genelge metni incelendiğinde, 25 yılını dolduran her sağlık çalışanının doğrudan ve keskin bir şekilde nöbet sisteminden çıkarılmayacağı net bir şekilde görülmektedir. Düzenlemedeki “hizmetin aksatılmaması kaydıyla” ve “mümkün mertebe” şerhleri, kararın mutlak bir hak olmasından ziyade idarenin takdir yetkisine bağlı olduğunu göstermektedir.
Bir sağlık kurumunda 25 yılını doldurmuş personelin muafiyet talebi değerlendirilirken şu 4 temel kriter birlikte göz önünde bulundurulmaktadır:
Personelin Hizmet Süresi: Fiili olarak hizmette geçirilen sürenin resmi kayıtlarla 25 yılı doldurmuş olması gerekmektedir.
Birimin Personel Durumu: İlgili klinikte, acil serviste veya laboratuvarda nöbet tutabilecek yeterli sayıda alternatif personelin bulunup bulunmadığı kritik bir eşiktir.
Sağlık Hizmetinin Devamlılığı: 24 saat esasına göre kesintisiz sunulması gereken sağlık hizmetinin, personelin nöbetten çekilmesi durumunda kesintiye uğrama riski incelenir.
Kurumun Hizmet İhtiyacı: Hastanenin veya sağlık merkezinin hasta yoğunluğu, dönemsel ihtiyaçları ve idari zorunlulukları muafiyet kararını doğrudan etkiler.
Sendikalar Ne Diyor? “Hizmet Aksama Şartı İstismar Edilmemeli”
Konuyla ilgili sahada yaşanan bazı aksaklıklar, sağlık sendikalarının da takibinde yer alıyor. Sendikalardan yapılan başvurularda; personel eksikliği veya hizmet aksaması yaşanmayan kurumlarda dahi, bazı idarelerin keyfi olarak 25 yılını tamamlamış personeli nöbet listelerine yazmaya devam ettiği ileri sürülüyor.
Mevzuata göre, eğer kurumda yeterli personel varsa ve hizmetin aksaması gibi somut bir gerekçe bulunmuyorsa, çeyrek asır boyunca emek vermiş sağlık çalışanlarının bu haklarının gözetilmesi hem çalışan memnuniyeti hem de iş barışı açısından büyük önem taşıyor.